รู้สึกพัฒนาขึ้นตามลำดับ จากเห็นจิตคิดเอง​ เริ่มเห็นความคิดเกิด แล้วจิตไปรู้เข้า​ เห็นครั้งแรกตกใจเพราะขัดกับที่เข้าใจมา​ เริ่มศึกษาปริยัติ​เพื่อตรวจสอบตัวเอง​

คำถาม:

ปฏิบัติในรูปแบบทุกวัน รู้สึกพัฒนาขึ้นตามลำดับ มีสติอัตโนมัติบ่อยขึ้น จากเห็นจิตคิดเอง เริ่มเห็นความคิดเกิด แล้วจิตไปรู้เข้า เห็นครั้งแรกตกใจเพราะขัดกับที่เข้าใจมา เริ่มศึกษาปริยัติเพื่อตรวจสอบตัวเอง เริ่มเห็นสัญญาและการให้ค่าเกิดหลังผัสสะ เห็นกายเป็นทุกข์ สนุกกับการดูจิตทำงานตามจริง มีจุดไหนที่ผิดหรือไม่ครับ

หลวงปู่:

เวลาภาวนา ลืมตำราไปก่อน ดูจากของจริงนี่ล่ะแล้วค่อยไปเทียบกับตำรา ถ้าระหว่างภาวนาแล้วคิดถึงตำราไปไม่รอดหรอก ความคิดมันจะนำหน้าการรู้ตามความเป็นจริงไป มันจะคาดเดาล่วงหน้า ตำราโยนทิ้งไปก่อนตอนนี้ หลวงพ่อก็ทำอย่างนั้น ตอนที่หลวงพ่อจะบวช หลวงพ่อก็ไปที่วิทยาลัยที่สอนอภิธรรม มีตำราอะไรซื้อมาเยอะเลย ขอซื้อมาแล้วก็กะเดี๋ยวภาวนาแล้วเราจะตรวจสอบด้วยตำรานี่ล่ะว่ามันตรงกันไหม ก็ภาวนามาเรื่อยๆ ใจมันก็รู้ด้วยตัวเอง กิเลสเรามีไหม ไม่มีอะไร เราก็รู้ พอรู้มั่นใจแล้วก็ครอสเช็คดูตำราดูอภิธรรมนี่ล่ะ ก็พบว่าอภิธรรมบางส่วนดีมากๆ เลย โดยเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับจิต ในส่วนที่เกี่ยวกับรูปก็ฟังหูไว้หู เพราะมันบางทีบางส่วนไม่ใช่ภูมิปัญญาของพระอรหันต์ เป็นครูบาอาจารย์รุ่นพันปีต่อมาท่านเขียนขึ้นมา

ฉะนั้นเราภาวนา ดูส่วนไหนตำรารุ่นหลังๆ ส่วนไหนมีประโยชน์ เราก็ใช้ ส่วนไหนเราเห็นต่าง เราก็รู้ว่าเห็นต่าง เราก็ไม่ต้องไปด่า คนอื่นเขาอาจจะเห็นถูก ที่เห็นต่างเพราะเราเห็นผิดก็ได้ ก็แขวนเอาไว้ ก็วางใจอย่างนี้ แต่หลวงพ่ออ่านตำราเมื่อหลวงพ่อภาวนาแล้ว ไม่ใช่อ่านไปภาวนาไป เสร็จ จะคิดนำ อย่างไปอ่านเรื่องวิถีจิต เดี๋ยวก็ไปแล้ว ตัวนี้แล้วมาตัวนี้ ที่จริงมีอยู่ตัวเดียวคือตัวกำลังหลงคิดอยู่ ที่ฝึกอยู่ดี ค่อยๆ ฝึก ดูจากของจริงไปเรื่อยๆ ขณะนี้จิตไม่ธรรมดา รู้สึกไหม ถ้ารู้สึกก็ใช้ได้ จิตมันแน่นไปแล้วตอนนี้

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช
วัดสวนสันติธรรม 10 พฤษภาคม 2569