เรื่องเรียบง่ายและธรรมดาที่เรียกว่าธรรมะ

“ธรรมะจริงๆ ง่ายมากเลย ง่ายเแบบเป็นเรื่องธรรมดาที่สุดเลย เป็นเรื่องใกล้ตัวที่สุด คือเรื่องของตัวเราเองนี่เอง เรื่องของกายเรื่องของใจนี่เอง ทีนี้เราไปวาดภาพธรรมะเอาไว้จนยุ่งเหยิง เราคิดว่าการปฏิบัติธรรมนั้นต้องทำอะไรที่เหนือธรรมดา แล้ววันหนึ่งจะได้สิ่งที่เหนือธรรมดา อันนั้นเข้าใจผิด

การปฏิบัติธรรมจริงๆ ก็คือการศึกษาธรรมะนั่นเอง ธรรมะก็คือกายกับใจ กายเรียกว่ารูปธรรม ใจเรียกว่านามธรรม ให้เราศึกษากาย ศึกษาใจ ศึกษาไปเรื่อย ตามดูว่าความเป็นจริงของกายเป็นยังไง ความเป็นจริงของใจเป็นยังไง ตัวความเป็นจริงนั่นแหละ ตัวธรรมะ ถ้าเข้าใจความเป็นจริงของกายของใจ ก็คือเข้าถึงธรรมะ

ถ้าวันใดเข้าใจธรรมะแล้ว เห็นว่ากายกับใจไม่ใช่ตัวเรา อันนี้แหละที่เรียกว่ามีดวงตาเห็นธรรม พระโสดาบันมีดวงตาเห็นธรรม คือได้เห็นความจริงว่ากายกับใจไม่ใช่เรา ตัวเราไม่มี…”

เส้นทางเดินจากปุถุชนไปสู่พระอริยะ

เส้นทางเดินจากปุถุชนไปสู่พระอริยะ

การจะภาวนานะ ปล่อยเนื้อปล่อยตัวตามกิเลสแต่ละวันไปเรื่อยๆ ไปไม่รอดหรอก ทั้งพระทั้งโยม จะต้องมีองค์ธรรมพื้นฐานในการดำรงชีวิต ที่เรียบง่าย มีชีวิตที่วุ่นวาย รุงรัง ไปไม่รอด พระพุทธเจ้าสอนให้มักน้อย มักน้อยนี่เป็นธรรมสำคัญของพระ มักน้อย หมายถึงว่า มีโอกาสได้เ ...
อ่านต่อ
การภาวนา ถ้าถูกต้องจะต้องง่าย

การภาวนา ถ้าถูกต้องจะต้องง่าย

การภาวนา ถ้าเมื่อไรภาวนาแล้วรู้สึกยาก สังวรไว้เลยว่าผิดแน่นอน การภาวนาถ้าถูกต้องจะต้องง่าย จิตใจมีสติ จิตใจมี สัมมาสมาธิ รู้ ตื่น เบิกบาน เห็นกายตามความเป็นจริง เห็นใจตาม ความเป็นจริง มีแต่ความสุขล้วนๆ เลย ค่อยๆ ภาวนา มันไม่ได้ยากเย็นเหมือนท่ีเราวาดภาพไว้ ...
อ่านต่อ
เจริญแล้วเสื่อม

เจริญแล้วเสื่อม

ภาวนารู้สึกวันนี้ดีวันนี้ไม่ดี อย่างนี้ใช้ไม่ได้ เพราะว่าปัญญา คือความเข้าใจไม่เกิด ถ้าปัญญาเกิดจะเห็นเลย จิตเจริญเราเสื่อม เป็นเรื่องธรรมดา สิ่งใดเกิดสิ่งนั้นก็ดับ เป็นเรื่องธรรมดา จิตเข้าสู่ความเป็นกลางจะพ้นจากความเจริญและความเสื่อม หมายถึงว่าความเจริญเ ...
อ่านต่อ
สักว่ารู้ว่าเห็น

สักว่ารู้ว่าเห็น

เจริญแล้วเสื่อมไม่ใช่ปัญหา เป็นสภาวะ สิ่งใดเกิดสิ่งนั้นก็ดับ ดีเกิดได้ดีก็ดับ ชั่วเกิดได้ ชั่วก็ดับเหมือนกัน เพราะฉะนั้นดีกับชั่วไม่ใช่สาระสำคัญ เป็นแค่สภาวะที่เราไปรู้ไปเห็นเข้า จุดที่สำคัญก็คือ จิตยินดีไหมยินร้ายไหม ต่อสภาวะแต่ละอันนั้น รู้ทันไปเรื่อยๆ ...
อ่านต่อ
เห็นทุกข์ก็จะเห็นธรรม

เห็นทุกข์ก็จะเห็นธรรม

เรื่องธรรมดานะ ท่านอายุมากแล้ว มีชีวิตอยู่ อายุเยอะๆ ไม่สบายนะ ร่างกายช่วยตัวเองไม่ได้ มีแต่เรื่องเจ็บตัวตลอด ไม่ใช่ชีวิตเป็นของวิเศษวิโสหรอก ในส่วนตัวท่าน ท่านสบายของท่านอยู่แล้ว เพราะความดีท่านทำมาเยอะแล้ว ที่ว้าวุ่นใจคือพวกเราเอง เราไม่มั่นใจในความดีขอ ...
อ่านต่อ
“ทุกข์” ในศาสนาพุทธ

“ทุกข์” ในศาสนาพุทธ

พระพุทธเจ้าตรัสถึงสิ่งซึ่งเป็นไปได้ยากหลายอย่าง เช่น การได้เกิดเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์อย่างพวกเรานั้นยาก เกิดมาแล้ว จะได้พบสัตบุรุษคือคนดีคนมีศีลมีธรรมก็เป็นไปได้ยาก พบแล้ว จะมีศรัทธาเข้าใกล้ก็ยาก เข้าใกล้แล้วจะได้ฟังธรรมก็ยาก ได้ฟัง ธรรมแล้วจะปฏิบัติธรรมให้ ...
อ่านต่อ

“ยากมาก ที่คนๆ หนึ่งจะสามารถเข้าสู่ทางสายกลางนี้ได้ ถ้าไม่ได้เคยได้ยินได้ฟังธรรมของพระพุทธเจ้า จะไม่รู้ว่าตรงนี้เป็นของสำคัญ

ปฐมเทศนา คือธัมมจักกัปปวัตตนสูตร พระพุทธเจ้าเริ่มต้นจากบอกว่า มีสิ่งสองสิ่ง ที่บรรพชิตหรือผู้ปฏิบัติไม่ควรเอา สองสิ่งนั้น อันหนึ่งก็คือ กามสุขัลลิกานุโยค การปล่อยตัวปล่อยใจตามกิเลส ก็คือหลงไปนั่นเอง ไปดูรูป แล้วก็หลงกับรูป ไปฟังเสียงก็หลงกับเสียง ไปดมกลิ่นไปลิ้มรส ไปรู้สัมผัสทางกายก็หลงออกไปข้างนอกหมด ไปรู้อารมณ์ทางใจก็หลงทางใจ หลงคิดหลงนึกหลงปรุงหลงแต่งไป อันนี้เป็นเรียกว่าตามกิเลสไป เรียกว่า กามสุขัลลิกานุโยค ผู้ปฏิบัติไม่ควรทำ

อันที่สองที่ผู้ปฏิบัติไม่ควรทำ ชื่อ อัตตกิลมถานุโยค การทำกายทำใจให้ลำบาก ผิดธรรมดา กายกับใจนั้นลำบากอยู่แล้ว ทุกข์อยู่แล้วโดยธรรมชาติธรรมดา เราต้องการเห็นตรงนี้ แต่ว่าพอเราลงมือปฏิบัติ เราไปแกล้งทำให้มันเครียดมากกว่าเก่า ร่างกายก็แข็งๆ ทือๆ จิตใจก็ถูกกดเอาไว้นิ่งๆ ไม่สบาย เป็นการทรมานตัวเอง บังคับกายบังคับใจมากไป

สองสิ่งนี้แหละที่ไม่ควรทำ อันหนึ่งคือเผลอไป อันหนึ่งคือเพ่งเอาไว้ ถ้าไม่เผลอ ถ้าไม่เพ่ง ใจเราจะเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน เราต้องมาพัฒนาใจ ให้รู้สึกตัวขึ้นมาให้ได้”

พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๓ พฤษภาคม ๒๕๖๐ (600513B)

หลักปฏิบัติสำหรับผู้เริ่มต้น

หลักปฏิบัติสำหรับผู้เริ่มต้น

ช่วงนี้คนที่มาใหม่ๆ มีเยอะ หลายคนหลวงพ่อไม่เคยเห็นหน้า ที่มาใหม่ๆ นี่ ส่วนใหญ่ฟังซีดี ดูยูทูป (youtube) มา แถมภาวนาได้ด้วย จำนวนมากเลยที่มาครั้งแรก มาด้วยความมั่นใจ มาส่งการบ้านด้วยความมั่นใจ เข้าใจว่าพระพุทธเจ้าสอนอะไร อาศัยเคล็ดลับที่หลวงพ่อสอนให้พวกเราหัดเจริญสติ หัดเจริญไปเรื่อยนะ ได้สติ ได้ศีล ได้สมาธิ ได้ปัญญาขึ้นมา แล้วก็เริ่มรู้ว่าพระพุทธเจ้าสอนอะไร รู้แล้วก็เกิดความมั่นใจ เส้นทางที่ท่านให้ไว้นี่ดีจริงๆ ควรจะเดินตาม มีศรัทธาขึ้นมา พากเพียรปฏิบัติ บางคนมาขอบคุณหลวงพ่อ ไม่สงสัย ได้ฟั ... คลิกเพื่ออ่านต่อ
การเตรียมใจภาวนา

การเตรียมใจภาวนา

ที่ไม่เคยมีศีลก็ให้มีศีล ไม่เคยมีสมาธิก็ให้มันมีบ้าง ไม่เคยเจริญปัญญาที่จะคอยรู้กายรู้ใจก็ให้มาหัดที่จะคอยรู้กายรู้ใจบ้าง คอยรู้สึกอยู่ที่กายคอยรู้สึกอยู่ที่ใจ อย่าไปวาดภาพการปฏิบัติธรรมว่าคือ การนั่งหลับหูหลับตา การปฏิบัติธรรมไม่ใช่การไปเดินจงกรมหามรุ่งหามค่ำ แต่การปฏิบัติธรรมที่แท้จริงก็คือการมีสติ คนไหนชอบรู้ลมหายใจ ก็ให้มีสติหายใจเข้า มีสติหายใจออก มีสติไปเรื่อย ... คลิกเพื่ออ่านต่อ
แด่เธอผู้มาใหม่: เรื่องเรียบง่ายและธรรมดาที่เรียกว่าธรรมะ

แด่เธอผู้มาใหม่: เรื่องเรียบง่ายและธรรมดาที่เรียกว่าธรรมะ

เป็นการยากที่เราจะเห็นได้ว่า ธรรมะเป็นเรื่องเรียบง่ายและธรรมดาที่สุด เพราะภาพลักษณ์ของศาสนา หรือของธรรมะ ที่เรารู้จักนั้น ดูอย่างไรก็ไม่ธรรมดาเลย เริ่มตั้งแต่ภาษาที่ใช้ เต็มไปด้วยภาษาบาลี มีศัพท์ที่มีความหมายเฉพาะมากมาย แค่ทำความเข้าใจศัพท์ก็ยากนักหนาแล้ว พอรู้ศัพท์แล้วลงมือศึกษาตำราจริงๆ ก็พบความยากอีก คือธรรมะที่พระพุทธเจ้าทรงสอนไว้มีมากเหลือเกิน และตำราที่พระรุ่นหลังลงมาท่านเขียนไว้ ก็มีอีกมากมาย บางท่านพอใจที่จะลงมือปฏิบัติ ก็มีปัญหาอีกว่า สำนักปฏิบัติมีมากมาย ทุกสำนักบอกว่าแนวทางของตน ... คลิกเพื่ออ่านต่อ

ติดต่อขอรับสื่อธรรมในรูปแบบซีดีและหนังสือได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย

หนังสือและซีดีพระธรรมเทศนาของหลวงพ่อปราโมทย์ แจกจ่ายให้กับผู้สนใจโดยไม่มีค่าใช้จ่าย โดยผู้สนใจสามารถรับสื่อธรรมได้ที่วัดสวนสันติธรรม ในวันที่มีการแสดงธรรม หรือจุดแจกสื่อธรรมต่างๆ ทั่วประเทศ หรือหากไม่สะดวกไปรับตามจุดแจกต่างๆ สามารถขอรับทางไปรษณีย์ได้จากมูลนิธิสื่อธรรมหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช

mp3 พระธรรมเทศนาล่าสุด

นอกสถานที่ ๑๘

นอกสถานที่ ๑๘

เมื่อไรรู้ทุกข์แจ่มแจ้ง สมุทัยคือตัณหาจะไม่เกิดอีก ถูกละอัตโนมัติ นิพพานจะปรากฏขึ้นต่อหน้าต่อตา อริยมรรคจะเกิดขึ้นในขณะน ...
เพิ่มเติม
นอกสถานที่ ๑๗

นอกสถานที่ ๑๗

"นักปฏิบัติกับคนหลงโลกนั้นไม่เหมือนกัน คนหลงโลกก็จะคอยดู เมื่อไรมีวันหยุด หาทางหยุดงาน จะได้ไปเที่ยว เที่ยวโน่นเที่ยวนี่ ...
เพิ่มเติม
นอกสถานที่ ๑๖

นอกสถานที่ ๑๖

การที่เราจะเจริญปัญญา มีสติ รู้กาย รู้ใจตามความเป็นจริง รู้บ่อยๆ รู้เนืองๆ รู้ด้วยใจที่ตั้งมั่น ใจเป็นกลาง ไม่เข้าไปแทรก ...
เพิ่มเติม
แผ่นที่ ๗๓* ซีดียังไม่ออก

แผ่นที่ ๗๓* ซีดียังไม่ออก

“ลมหายใจของเรานี่แหละเป็นวัตถุมงคลที่วิเศษที่สุดเลย ลองหายใจสิ รับรองไม่ตาย หยุดเมื่อไร ไม่มีมงคล อัปมงคลแล้ว เข้าโลง ถ้ ...
เพิ่มเติม
แผ่นที่ ๗๒

แผ่นที่ ๗๒

๑. พวกเรา ถ้าทำบุญไม่เป็น เราวางใจด้วยความโลภ ไม่ลดละกิเลส ก็ไม่ดี ถ้าบุญทำเพื่อลดละสิ่งที่เลวในตัวเราออกไป ถ้าเจริญสิ่ง ...
เพิ่มเติม
แผ่นที่ ๗๑

แผ่นที่ ๗๑

พวกเราต้องรีบขวนขวายเรียนนะ เราฟังธรรมกันมากแล้ว แต่ทำไมบางคนมันภาวนาไม่ได้สักที ก็ต้องไปดูตัวเอง บางคนมีปัญหาค้างคาใจ แ ...
เพิ่มเติม
  • เป้าหมายของการปฏิบัติคือลดละกิเลส : หลวงพ่อปราโมทย์​ 18 พ.ย. 60 B (601118B)
    "ทำไมประคองตอบได้ไหม เพราะกิเลส เราไปประคองจิตเนี่ย ลึกลงไปก็คืออยากดี โลภ ให้รู้ทันว่าโลภ กิเลสดับ การกระทำกรรมคือการประคองดับ ความอึดอัดเป็นวิบาก เพราะการประคอง ความทุกข์ที่เกิดขึ้น อยู่ไปอีกพักหนึ่งแล้วดับ ไม่ดับทันทีหรอกต้องชดใช้ งั้นเวลาเราภาวนาแล้วแน่นขึ้นมาเนี่ย หรือเราทุกข์ขึ้นมา อย่าหาทางแก้ทุกข์นะ ทุกข์ให้รู้ไม่ใช่ให้ละ ทุกข์เป็นตัววิบาก ทำไมม […]
  • 601118A สวนสันติธรรม ๗๓ 18 พ.ย. 60 A
    "อันแรกรู้จักเลือกอารมณ์ อันที่สองรู้จักใช้จิตที่มีความสุขไปหมายรู้อารมณ์ แค่ไปหมายรู้เท่านั้น ไประลึกถึงอารมณ์ ไประลึกถึงอารมณ์นั้น เรียกไปมนสิการถึงอารมณ์นั้น เช่น หลวงพ่ออยากทำความสงบ หลวงพ่อ มนสิการถึงลมหายใจ สงบทันที" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๓ วันที่ ๑๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๐
  • 601112B สวนสันติธรรม ๗๓ 12 พ.ย. 60 B
    "สัมมาสมาธิเป็นเหตุใกล้ให้เกิดปัญญา ไม่ใช่สมาธิเฉยๆ ทำให้เกิดปัญญานะ สมาธิส่วนใหญ่ไม่ได้ทำให้เกิดปัญญา ต้องสมาธิที่ถูกต้อง คือสมาธิที่จิตตั้งมั่น เป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน เป็นคนดูสภาวะทั้งหลาย นั่นคือสมาธิที่ถูกต้อง คือสัมมาสมาธิ อันนั้นจะทำให้เกิดปัญญา เพราะว่าทำให้จิตถอนตัวออกจากปรากฏการณ์ จิตถอนตัวจากสถานการณ์ทั้งหลาย จากปรากฏการณ์ทั้งหลาย จิตถอ […]
  • 601112A สวนสันติธรรม ๗๓ 12 พ.ย. 60 A
    "สิ่งที่มากระทบไม่ได้มีความหมายอะไร ความหมายมันอยู่ที่ใจไปแปล อาศัยสัญญา ความจำได้ หมายรู้ไปแปล พอแปลความหมายขึ้นมา คราวนี้เริ่มให้ค่าแล้ว แปลความหมายได้ว่าอันนี้คืออันนี้ เริ่มให้ค่าแล้ว ว่าอันนี้ดีอันนี้ไม่ดี อันนี้สวยอันนี้ไม่สวย อันนี้ถูกใจอันนี้ไม่ถูกใจ ใจทำงานต่อไป ถ้าเราฉลาดในการภาวนานะ ตามองเห็น ใจจะเป็นกลาง รู้เลยว่า มันอยู่ที่ความคิดของเรา […]
  • ภาระและกิจที่ควรทำ : หลวงพ่อปราโมทย์​ 11 พ.ย. 60 B (601111B)
    "ภาระอะไร ที่ไม่ใช่กิจที่ควรทำ สำรวจ ภาระที่ไม่จำเป็น ก็ปลดออกไป เราจะได้มีเวลามากขึ้นเพื่อการภาวนานะ เวลาภาวนานะช่างหายากซะเหลือเกิน เวลาเล่น face เล่น line นี่เยอะ ทำไมต้องไปเล่น? เพื่อให้คนอื่นนึกได้ว่า เรายังอยู่ ฉันยังอยู่ ฉันยังอยู่ มันคือการย้ำอัตตาตัวตนนั่นเอง" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๓ วันที่ ๑๑ พฤ […]

วิดีโอพระธรรมเทศนา

“หลักของการปฏิบัติที่จะให้เกิดสติปัญญาแท้ๆ เกิดมรรคเกิดผลได้ มีไม่มากหรอก จำหลักสั้นๆ ไว้นิดเดียว
ให้เรามีสติ รู้กาย รู้ใจ ตามความเป็นจริง ด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง

หลวงพ่อไปรวบรวมหลักของการทำวิปัสสนากรรมฐานนะ ย่อลงมาเหลือเท่านี้เอง ถ้าพูดให้ถูกๆ ก็มีสติรู้รูป รู้นาม ตามความเป็นจริง ด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง รูปธรรมนามธรรมนั่นเอง เรียนรู้รูปธรรมนามธรรมที่ประกอบกันเป็นตัวเรา ไม่ต้องไปดูกายคนอื่นนะ ดูอยู่ในรูปของตัวเอง ดูอยู่ในความรู้สึกนึกคิดของตัวเอง ไม่ต้องไปดูที่อื่นหรอก”

ส่วนหนึ่งของพระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วันที่ ๑๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๓
จากซีดีแสดงธรรม ณ วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๓๗ ไฟล์ 531010A

ธรรมบรรยายและฆราวาสธรรมโดยผู้ช่วยสอนของหลวงพ่อ

“ธรรมะของพระพุทธเจ้างดงามในเบื้องต้น งดงามในท่ามกลาง งดงามในที่สุด ไพเราะจับอกจับใจ ยิ่งเราศึกษาปฏิบัติจะพบว่า ความทุกข์กระเด็นหายไปจากใจเราอย่างอัศจรรย์ที่สุดเลยท่านสอนให้เราช่วยตัวเอง ไม่ต้องร้องขอให้ใครมาช่วย ไม่ได้สอนให้พึ่งพาผู้อื่นสิ่งอื่น ท่านให้เรามีสรณะคือพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เป็นที่พึ่ง แต่ที่พึ่งไม่ใช่แปลว่าท่านจะมาช่วย เราให้พ้นทุกข์ แต่ท่านเป็นแบบอย่างของผู้พ้นทุกข์
ท่านสอนทางพ้นทุกข์ที่ท่านเดินมาแล้ว ท่านทําได้แค่นั้นเอง ที่เหลือเราต้องทํา ต้องปฏิบัติเอาเอง
ทางที่ท่านสอนนั้นชัดเจน ไม่มีอะไรที่คลุมเครือ ไม่มีอะไรที่ จะต้องสงสัยเลย ขอให้ลงมือทําให้ถูกเท่านั้นเอง ซึ่งมีสองอย่าง อย่างแรกทําให้ถูกทาง อย่างที่สองทําให้สมควรกับธรรม ไม่ใช่ทํา นิดๆ หน่อยๆ หลายคนใจร้อน สะสมกิเลสมานับเวลาไม่ถ้วน พอมาภาวนา ๓ เดือน อยากบรรลุธรรมแล้ว
ธรรมะนั้นต้องปฏิบัติให้ถูกทาง เมื่อถูกแล้วก็ต้องขยัน ทำบ้างเล่นบ้างมันก็ได้แต่ธรรมะถูๆ ไถๆ ไปวันหนึ่งๆ ถ้าอยากฝึกจนจิตใจเราเข้าถึงฝั่ง พ้นทุกข์ แล้วไม่ต้องตะเกียกตะกายต่อไป จะต้องสู้ตาย มันไม่เหลือวิสัยที่คนธรรมดาๆ อย่างพวกเราจะทําได้ มันเหลือวิสัยเฉพาะคนที่ไม่รู้ทาง ดิ้นรนแทบตายเหนื่อยแทบตายก็ ได้แค่นั้นแหละ”

หนังสืออริยสัจเพื่อความพ้นทุกข์  เรื่อง “มรรค คือ ทางสายเดียวเพื่อความพ้นทุกข์”
จากพระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช แผ่นที่ ๔๓ วันที่ ๗ มกราคม ๒๕๕๕ (550107)

X