ธรรมะหลวงพ่อ

ถ้าจิตฟุ้งซ่านรู้ว่าฟุ้งซ่านได้ดีที่สุดเลย จุดสำคัญคือต้องเป็นกลาง เป็นกลางมีหลายกลาง เป็นกลางเพราะสติก็มี เป็นกลางเพราะสมาธิก็มี เป็นกลางที่เลิศที่สุดคือเป็นกลางด้วยปัญญา อย่างถ้าเราเห็นสุขเกิดดับ ทุกข์ก็เกิดแล้วก็ดับ เห็นซ้ำแล้วซ้ำอีก ต่อไปเวลาสุขเกิด จิตก็ไม่หลงยินดี เป็นกลาง ทุกข์เกิดก็ไม่ยินร้าย เป็นกลาง อันนี้กลางด้วยปัญญา อันนี้ดีเลิศเลย เป็นกลางต่อความปรุงแต่งทั้งหลายทั้งปวง แต่ถ้ากลางด้วยสมาธิจะเป็นอีกแบบหนึ่ง กลางด้วยสติก็เป็นอีกอย่างหนึ่ง

พรหมลูกฟักไม่มีความรู้สึกเลย จะหมดความรู้สึกไปเลย ที่ภาวนาแล้วบอกว่าบรรลุ บรรลุอะไร ส่วนใหญ่เป็นพรหมลูกฟัก หมดความรู้สึก ตัวแข็งทื่อๆ อยู่ อันนั้นใช้ไม่ได้เลย

การปฏิบัติธรรมคือการเรียนรู้ตัวเอง รู้ความจริงของกาย รู้ความจริงของใจ มันจะรู้ไปจนถึงจุดที่รู้จริง แล้วมันจะปล่อยวาง ฉะนั้นเราภาวนา สุดท้ายเราจะปล่อยวาง ไม่ยึดอะไร ไม่ได้ยึดกระทั่งดี

ภาวนาเอาสติเป็นที่ตั้ง เราจะเห็นสภาวะได้ละเอียดขึ้น ประณีตขึ้น เร็วขึ้น อย่างเคยหลงยาวๆ ก็จะหลงสั้นลง เคยโมโหแรงๆ ขัดใจเล็กๆ ก็เห็นแล้ว ก็หายขัดใจ นี้เป็นผลของการปฏิบัติ ฉะนั้นตั้งหลักให้ถูก ตัวที่เราจะทำคือสติ เราจะพัฒนาสติ

กายกับจิตแยกมันมี 2 แบบ แบบหนึ่ง เราจงใจแยก เราก็ตั้งไว้เฉยๆ อย่างนี้ แยกอย่างนี้ไม่ดี ถ้าจิตมันตั้งมั่นแล้วมันแยก อันนี้ดี เราไม่ได้เจตนาแยก มันแยกให้ดูเลย แต่ถ้าเราจงใจแยก อันนี้ไม่ดี

อย่าไปมุ่งพัฒนาจิต เอาแค่คอยเรียนรู้จิตไป งานของพวกเราชาวพุทธคือการเรียนรู้ เรียนรู้กาย เรียนรู้ใจของตัวเอง ส่วนพัฒนาการเป็นไปเอง อย่าไปคาดหวังว่า ทำแล้วจะต้องดีอย่างนั้น ดีอย่างนี้ อยู่กับปัจจุบันไปเรื่อยๆ มีสติรู้จิต รู้ใจ รู้กาย เป็นปัจจุบันไปบ่อยๆ แล้วมันพัฒนาเอง

ตรงที่เห็นตัณหาเกิดดับ อันนั้นล่ะเจริญปัญญาแล้ว คือถ้าเราเห็นสภาวะรูปธรรมหรือนามธรรมเกิดดับได้ เราเจริญปัญญาอยู่แล้ว แต่การเจริญปัญญา เราไม่ได้ทำตลอดเวลา บางทีจิตก็เฉยๆ บางทีจิตก็ดูไตรลักษณ์สลับกันไปเรื่อยๆ ไม่มีใครเจริญปัญญารวดเดียวตลอด