หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช

มีสติ รู้กาย รู้ใจ ตามความเป็นจริง ด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง

หลักของการปฏิบัติที่จะให้เกิดสติปัญญาแท้ๆ เกิดมรรคเกิดผลได้ มีไม่มากหรอก จำหลักสั้นๆ ไว้นิดเดียว
ให้เรามีสติ รู้กาย รู้ใจ ตามความเป็นจริง ด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง
หลวงพ่อไปรวบรวมหลักของการทำวิปัสสนากรรมฐาน ย่อลงมาเหลือเท่านี้เอง
ถ้าพูดให้ถูกๆ ก็มีสติรู้รูป รู้นาม ตามความเป็นจริง ด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง
รูปธรรม นามธรรมนั่นเอง
เรียนรู้รูปธรรมนามธรรมที่ประกอบกันเป็นตัวเรา

ส่วนหนึ่งของพระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วันที่ ๑๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๓
จากซีดีแสดงธรรม ณ วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๓๗ ไฟล์ 531010A

สิ่งสำคัญที่สุดคือความรู้สึกตัว

สิ่งสำคัญที่สุดคือความรู้สึกตัว

ไม่ว่าจะทำกรรมฐานอะไร สิ่งสำคัญที่สุดคือความรู้สึกตัว เพราะพระพุทธเจ้าบอกว่าความรู้สึกตัว เป็นจุดตั้งต้นของการปฏิบัติที่จะล้างอาสวกิเลสทั้งหลายได้ ถ้าปราศจากความรู้สึกตัว โอกาสยากมากที่จะสู้กิเลสได้ ก็หลงทั้งวัน มันก็กลายเป็นเครื่องมือของกิเลสทั้งวัน ... อ่านต่อ
เตรียมตัวตายอย่างคนมีปัญญา

เตรียมตัวตายอย่างคนมีปัญญา

มางานศพทั้งที คนตายเขาได้แสดงธรรมะให้เราดู ว่าเกิดแล้วตายแน่นอน พวกเรายังไม่ทันจะตาย เรามาฟังธรรมะเพื่อเตรียมตัวตายอย่างมีศักดิ์ศรี เตรียมตัวตายอย่างคนมีปัญญา แบบลูกศิษย์มีครู ไม่ใช่ตายแบบอนาถา ตายแล้วก็ต้องมาวิ่งตะกาย ขอให้คนแผ่ส่วนบุญให้ หวังพึ่งอะ ... อ่านต่อ
รู้แจ้งในกองทุกข์จึงสิ้นตัณหา

รู้แจ้งในกองทุกข์จึงสิ้นตัณหา

ขันธ์ 5 ทั้งหมดไม่ใช่แค่ว่าไม่ใช่ตัวเรา เอาเข้าจริงๆ มันคือตัวทุกข์ มันทุกข์เพราะมันไม่เที่ยง มันทุกข์เพราะมันถูกบีบคั้นให้แตกสลาย มันทุกข์เพราะมันไม่อยู่ในอำนาจบังคับ อันนี้เรียกว่าทุกขสัจ ทุกขสัจจะ เรียกว่าเห็นทุกขสัจ เห็นทุกขสัจแจ่มแจ้งก็คือพระอรห ... อ่านต่อ
รู้ทันความปรุงแต่งจนหลุดพ้น

รู้ทันความปรุงแต่งจนหลุดพ้น

หลวงพ่อนั่งดูพวกเรา แต่ละคนก็พยายามภาวนา อยากภาวนากัน ปัญหาใหญ่ก็คือเราไม่รู้ทันความปรุงแต่ง เราก็หลงความปรุงแต่งไป ถ้ารู้เท่าทันความปรุงแต่ง รู้ว่าความปรุงแต่งมีอยู่ ความปรุงแต่งทั้งหลายทั้งปวงล้วนแต่เกิดแล้วก็ดับ เรียนเท่านี้ล่ะ แล้วจิตมันก็จะพ้ ... อ่านต่อ
การยกระดับความสุข

การยกระดับความสุข

ฝึกแล้วเราจะได้ความสุขที่ประณีตมากขึ้น ความสุขของสมาธิชนิดสงบ มันความสุขของเด็กๆ ได้ของเล่นที่พอใจแล้วก็ไม่ไปซนที่อื่น ความสุขของจิตที่ตั้งมั่น เป็นความสุขแบบผู้ใหญ่ พร้อมที่จะรับสถานการณ์ทั้งหลายทั้งปวง ด้วยจิตที่เข้มแข็ง อะไรก็ได้ที่ผ่านมา จิตมันตั ... อ่านต่อ
กฎแห่งกรรม

กฎแห่งกรรม

โลกมันไม่เคยหยุดความวุ่นวาย ตั้งแต่ระดับอินเตอร์มันก็ยุ่ง ในบ้านเมืองไม่เคยสงบหรอก แต่ไหนแต่ไรมา ปัญหาเป็นของประจำโลก ตอนนี้ก็มีเรื่องขัดแย้งกันทั่วๆ ไป เป็นเรื่องธรรมดา การเมืองก็มีปัญหา ทะเลาะกัน ข้าราชการก็มีปัญหา ครูก็มีปัญหา ตำรวจก็มี พระก็มี มั ... อ่านต่อ
วิธีฝึกให้ได้ตัวรู้

วิธีฝึกให้ได้ตัวรู้

อาศัยสติรู้ทันความปรุงแต่งของใจตัวเอง รู้มันไปเรื่อยๆ สภาวะอะไรก็ได้ ถ้าเรารู้ร่างกายหายใจออก ร่างกายหายใจเข้า พอเราลืม หลงไปแล้วก็จังหวะการหายใจเปลี่ยน สติจะเกิดเองเลย จิตจะรู้ตัวขึ้นมา ตื่นขึ้นมา หรือจิตใจเรา เราเคยอ่าน มันสุขบ้าง มันทุกข์บ้าง เฉยๆ ... อ่านต่อ
วิธีปล่อยวาง

วิธีปล่อยวาง

พอเราเดินปัญญาจริงๆ จิตเราก็จะเป็นกลางต่อสุขและทุกข์ ต่อดีและชั่ว สุดท้ายเราก็ปล่อยวาง เห็นความไม่ได้สาระแก่นสารก็วาง เพราะฉะนั้นการที่เราจะปล่อยวางรูปธรรมนามธรรมได้ เราต้องเดินวิปัสสนา ดูไตรลักษณ์ของรูปธรรมของนามธรรม ดูแล้วดูอีก ไม่ใช่คิดเอาเองว่ามั ... อ่านต่อ
ภาวนาเหมือนปลูกต้นไม้

ภาวนาเหมือนปลูกต้นไม้

การปลูกต้นไม้ ก็ต้องรู้จัก ต้นไม้ชนิดนี้จะรดน้ำแค่ไหน จะใส่ปุ๋ยแค่ไหน เหมือนเราเป็นต้นไม้ชนิดไหน เป็นต้นไม้ที่จะต้องเร่งความเพียรมาก หรือเป็นต้นไม้ที่ภาวนาไปเรียบๆ ง่ายๆ สังเกตตัวเองเอา อย่าทำไปด้วยความอยาก เห็นเขาภาวนาก็อยากอย่างเขา อย่างได้ยินว่าหล ... อ่านต่อ

 

การปฏิบัติธรรมมี ๓ อัน อันแรก เราต้องรักษาศีล ๕ ข้อไว้ อันที่สอง คือการทำในรูปแบบ อันที่สาม คือการทำในชีวิตประจำวัน ต้องทำ

ครูบาอาจารย์ท่านสอน หัวใจของการปฏิบัติ คือ การปฏิบัติในชีวิตประจำวัน เพราะว่าชีวิตส่วนใหญ่ของเราอยู่ธรรมดานี่เอง เราไม่ได้นั่งเข้าฌานอยู่ที่ไหนเมื่อไร วันๆ หนึ่งจะทำสมาธิ เดินจงกรมได้สักเท่าไร โดยเฉพาะฆราวาส ทำได้ไม่มาก ชีวิตส่วนใหญ่เราอยู่กับโลกธรรมดานี่เอง

ถ้าเราสามารถหลอมรวมการปฏิบัติเข้าในชีวิตธรรมดาของเรานี้ได้ เราก็จะไปได้เร็วมาก ไม่แพ้พระ ในขั้นต้นๆ โสดาฯ สกาทาคาฯ ฆราวาสไม่แพ้พระหรอกในเรื่องของความเร็ว ถ้ารู้หลักของการปฏิบัติ แล้วตั้งใจปฏิบัติจริงๆ อาจจะเร็วกว่าพระด้วยซ้ำไป”

พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช แผ่นที่ ๗๘ วันที่ ๗ ตุลาคม ๒๕๖๑ (ไฟล์ 611007A)

 

ธรรมะหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ช่วงส่งการบ้าน

 

ใช้อานาปานสติ มีลมหายใจเป็นวิหารธรรม มีความต้องการที่จะละสักกายทิฏฐิในชาตินี้ให้ได้

คำถาม: ภาวนาในรูปแบบ ใช้อานาปานสติ มีลมหายใจเป็นวิหารธรรม ในชีวิตประจำวัน จะใช้การดูกายและจิต มีความต้องการที่จะละสักกายทิฏฐิในชาตินี้ ไม่ทราบมีอะไรติดข้องหรือเปล่าขอคำแนะนำด้วยค่ะ หลวงพ่อ: ทำอานาปานสติ มันไม่ได้ละสักกายทิฏฐิหรอก เพราะมันเป็นเรื่องของสมาธิ อย่างเราชอบคิดว่าพระพุทธเจ้าตรัสรู้ด้วยอานาปานสติ ไม่ใช่ พระพุทธเจ้าทำอานาปานสติ พอจิตตั้งมั่นมีกำลังแล้ว ท่านพิจารณาปฏิจจสมุปบาท พิจารณาว่าความทุกข์เกิดได้อย่างไร ความทุกข์เกิดจากจิตเข้าไปหยิบฉวยตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจขึ้นมา ที่ไปหยิบฉวยก็เพรา ... อ่านต่อ

จิตมีความอยากดี ติดการประคองรักษาจิต

คำถาม: ทำในรูปแบบ โดยการเดินจงกรมและนั่งสมาธิ ดูร่างกายหายใจ ระหว่างวันดูร่างกายเคลื่อนไหว ดูจิต เห็นว่าจิตมีความอยากดี ติดการประคองรักษาจิต หลวงปู่: อืม ถูก พอมีอาการแน่น ไม่ชอบ อยากหาย พอหายแน่นก็อยากรักษาไว้ เห็นว่าจิตบังคับไม่ได้ ขอหลวงพ่อเมตตาให้คำแนะนำด้วยค่ะ หลวงพ่อ: มันยังเห็นไม่พอ มันเห็นว่าจิตบังคับไม่ได้ แต่ก็พยายามบังคับ ถ้ามันเห็นจริงว่าจิตบังคับไม่ได้ มันจะไม่บังคับ จะเป็นกลาง ดี ที่ฝึกอยู่ ใช้ได้ ทางผ่านมันก็เป็นอย่างนี้ ลุ่มๆ ดอนๆ บ้าง เป็นเรื่องปกติ จุดที่มีปัญหามากที่สุดคือ แอบ ... อ่านต่อ

ยาจิตเวช มีผลข้างเคียงคือกระวนกระวาย จดจ่อกับอารมณ์อันเดียวไม่ได้ หมอลดยาแล้วดีขึ้นบ้าง อาการของโรคกลับมาเล็กน้อย แต่เป็นกลางได้ง่ายกว่า

คำถาม: ทำรูปแบบด้วยการดูกายหายใจ ดูลม แล้วแต่ว่าอะไรชัด ระหว่างวันดูอิริยาบถ หลังเปลี่ยนยาจิตเวช มีผลข้างเคียงคือกระวนกระวาย จดจ่อกับอารมณ์อันเดียวไม่ได้ จิตไม่มีกำลัง ฟุ้งมากทั้งวัน หมอลดยาแล้วดีขึ้นบ้าง อาการของโรคกลับมาเล็กน้อย แต่เป็นกลางได้ง่ายกว่า ความกระวนกระวายจากผลของยา ขอคำแนะนำค่ะ หลวงพ่อ: เห็นไหม มันไม่ได้หนีจากหลักที่หลวงพ่อบอกนี้หรอก จิตไม่ตั้งมั่นเลย เป็นกลาง ไม่ว่าอะไรเกิดขึ้น เป็นกลาง จิตจะไม่ดิ้นรน จิตไม่ดิ้นรน จิตจะสงบ ที่ทำอยู่ ดี ดีมากๆ ด้วย พูดถึงจิตเวชๆ ตอนนี้มันไม่ใช่โรคป ... อ่านต่อ

กรรมฐานของคนแต่ละคนไม่เหมือนกัน ทางใครทางมัน

คำถาม: ติดเพ่งและติดเฉย คลายไม่เป็น ลองเปลี่ยนอารมณ์แล้ว ก็คลายได้บ้าง แต่พอทำต่อก็เป็นอีก กราบขอคำแนะนำค่ะ หลวงพ่อ: เพ่งเพราะโลภ อยากรู้อยากเห็นอยากเป็นอยากได้อยากดีถึงจะเพ่ง ไม่ต้องทำอะไรมากเลย คิดถึงร่างกายไว้ ผมไม่ใช่ตัวเรา ขนเล็บฟันหนังเนื้อเอ็นกระดูกไม่ใช่ตัวเรา พิจารณาอย่างนี้ไปเรื่อยๆ เดี๋ยวสมาธิก็จะเกิดขึ้นได้ ไม่อย่างนั้นใจจะซึมๆ ไป พอเข้าใจไหม อย่างดูผม นึกถึงเส้นผมของเรา เอามือจับเลยก็ได้ ผมมีรูปร่างอย่างนี้ มีสีอย่างนี้ มีกลิ่นอย่างนี้ ไม่สะอาดอย่างนี้ พิจารณาไปเรื่อยๆ ไม่ให้จิตซึม ... อ่านต่อ

ถือศีล 5 ชอบฟังธรรม ตรวจสุขภาพพบว่าเป็นโรคร้าย จิตบอกเป็นวิบากกรรม จิตไม่ทุกข์กับโรค

คำถาม: นั่งสมาธิก่อนนอนและตื่นนอนครั้งละ 1 ชั่วโมง ใช้ พุทโธเป็นวิหารธรรม ถือศีล 5 ชอบฟังธรรม และบริจาคโลหิตทุก 3 เดือน ตรวจสุขภาพพบว่าเป็นโรคร้าย จิตบอกเป็นวิบากกรรม จิตไม่ทุกข์กับโรค คงเป็นผลจากการปฏิบัติ ขอหลวงพ่อโปรดชี้แนะค่ะ หลวงพ่อ: ดูไปเรื่อยๆ ร่างกายไม่ใช่ตัวเราไม่ใช่ของเรา พิจารณาลงไปเรื่อยๆ จนใจวางจริงๆ ตอนนี้ยังไม่ได้วางจริง ดูซ้ำแล้วซ้ำอีกไป กายนี้ไม่ใช่ของดีของวิเศษ กายนี้คือตัวทุกข์ ดูซ้ำๆๆ ไปเรื่อยๆ จนกระทั่งใจไม่สะเทือนไม่หวั่นไหวเพราะความเจ็บป่วยของร่างกาย ร่างกายเกิดมาแล้วอย่าง ... อ่านต่อ

เห็นความคิดมันเกิดได้เอง เเต่ก็ยังยินดียินร้ายกับความคิดอยู่ โดยเฉพาะความคิดปรามาสพระรัตนตรัย

คำถาม: ทั้งๆ ที่เห็นความคิดมันเกิดได้เอง เเต่ก็ยังยินดียินร้ายกับความคิดอยู่ โดยเฉพาะความคิดปรามาสพระรัตนตรัย ครูบาอาจารย์ เเค่มีการกระทบ มันก็ปรุงแวบขึ้นมา มีทั้งมโนภาพ ทั้งภาษาพูด บางทีก็รู้เฉยๆ บางทีก็รู้ในมุมไตรลักษณ์ บางทีก็รู้ว่าอีกขันธ์ทำงานขึ้นมา ขอคำแนะนำครับ หลวงพ่อ: ไม่ต้องตกใจ จิตปรามาสพระรัตนตรัย ปรามาสครูบาอาจารย์ มีสติรู้ไว้ จิตมันปรามาส จิตมันบาปเราไม่เกี่ยว รู้ทันไป ดูมันลงเป็นไตรลักษณ์ไป บางทีพลังข้างนอกมันแทรก กระตุ้นจิตเราให้คิดไม่ดีกับพระรัตนตรัย พลังของมารเยอะ มารไม่อยากให้ ... อ่านต่อ

ตัดสินใจออกจากงาน ปัญหาที่เจอคือระหว่างวันจะหลงนาน เวลาทำในรูปแบบชอบง่วง

คำถาม: ปฏิบัติทุกวัน วันหนึ่งเข้าใจว่ามันง่าย เพียงแค่จิตตื่นขึ้นมา จึงตัดสินใจออกจากงาน ปัญหาที่เจอคือระหว่างวันจะหลงนาน เวลาทำในรูปแบบชอบง่วง ใช้กายเป็นเครื่องอยู่ ขอคำแนะนำเพิ่มเติมด้วยค่ะ หลวงพ่อ: ออกจากงานเร็วไปหน่อย เวลาเราทำงาน พวกเรา บอกทั่วๆ ไปเลย เวลาเราทำมาหากินเราทำงาน ไม่ได้ขวางการปฏิบัติ ยกเว้นงานที่ผิดศีลผิดธรรมเท่านั้นล่ะ งานเป็นมือปืนรับจ้างของกำนัน อย่างนี้ขวางการปฏิบัติแน่ แต่ถ้างานสุจริตทำไปเถอะ กรรมฐานไม่ได้ทำให้เราหนีออกจากโลก เราอยู่กับโลกแล้วเราเรียนรู้โลกจนเข้าใจโลก คราว ... อ่านต่อ

ทำในรูปแบบด้วยการนั่งสมาธิและเดินจงกรม ปัญหาคือไม่ว่าจะนั่งหรือเดิน มักจะไหลไปง่วงๆ ซึมๆ และจะแทรกแซง

คำถาม: ยังอยากดี อยากสงบ บางครั้งเห็นทันตอนชอบความสงบ บางครั้งเห็นทันตอนกำลังเริ่มจะแทรกแซง ส่วนใหญ่เห็นตอนแทรกแซงแล้วและเริ่มอึดอัด ทำในรูปแบบด้วยการนั่งสมาธิและเดินจงกรมประมาณ 40 – 60 นาที ปัญหาคือไม่ว่าจะนั่งหรือเดิน มักจะไหลไปง่วงๆ ซึมๆ และจะแทรกแซง ขอคำแนะนำค่ะ หลวงพ่อ: กลางวันพยายามมีสติรู้เนื้อรู้ตัวบ่อยๆ เป็นระยะๆๆ ไป ตอนปฏิบัติกลางคืนมันจะได้ไม่หลับ จะได้รู้สึกตัว ที่มันไหลไปเพราะมันไม่มีแรง ที่มันไม่มีแรงเพราะกลางวันเราใช้แรงเยอะไปคิดโน่นคิดนี่วุ่นวายไป เพราะฉะนั้นถ้ากลางวันมีเวลาเหลือ ... อ่านต่อ

กรรมฐานที่ใช้คือ พุทโธ ในชีวิตประจำวันพยายามมีสติรู้ทันตัวเอง ใช้แอปพลิเคชันช่วยเตือนตัวเองทุกชั่วโมงให้ไม่หลงนานเกินไป

คำถาม: ทำในรูปแบบด้วยการสวดมนต์ และนั่งสมาธิ กรรมฐานที่ใช้คือ พุทโธ ในชีวิตประจำวันพยายามมีสติรู้ทันตัวเอง ใช้แอปพลิเคชันช่วยเตือนตัวเองทุกชั่วโมงให้ไม่หลงนานเกินไป หลวงพ่อ: แอปพลิเคชันคืออะไร ตั้งปลุกหรือ ระวังเป็นโรคประสาท กำลังจิตรวมแล้วมันปลุกขึ้นมา แรกๆ ทำอย่างนั้นไม่เป็นไร ต่อไปพอเราฝึกเป็นแล้วอย่าไปตั้งไว้ เป็นอันตรายมากเลย อันตรายอย่างไร สมมติว่าจิตเรารวม เอ้า ปลุกเสียแล้ว จิตถอนขึ้นมา อันนี้ก็ขาดทุนมากมายแล้ว กำลังจิตรวมลงไป กำลังจะเกิดอริยมรรคแล้ว เอ้า ปลุกเสียอีกแล้ว จิตถอนออกจากสมาธิ ... อ่านต่อ

เอาเเต่ใจและโกรธเเม่ ก็เลยพาลไปด่าพระ ตอนนี้ได้สำนึก ในรูปแบบพยายามทำให้ถึง 2 ชั่วโมง รู้สึกว่าตัวเองดีขึ้น เเต่ไม่รู้ว่าตัวเองติดขัดอะไร

คำถาม: ตอนที่เอาเเต่ใจและโกรธเเม่ ก็เลยพาลไปด่าพระ ตอนนี้ได้สำนึก บริกรรมพุทโธกับดูลมหายใจ ดูจิตบ้าง ในรูปแบบช่วงไม่นานมานี้พยายามทำให้ถึง 2 ชั่วโมง รู้สึกว่าตัวเองดีขึ้นเเล้ว เเต่ไม่รู้ว่าตัวเองติดขัดอะไร สิ่งที่เข้าใจก็ไม่มั่นใจว่าใช่หรือไม่ ขอคำแนะนำการปฏิบัติค่ะ หลวงพ่อ: ถ้าเราไปด่าพระ เราขอขมาเสีย ขอขมาในใจก็ได้ ขอขมาไว้ใจเราจะได้ไม่เศร้าหมอง เราอาละวาดกับแม่ เราขอขมาแม่ด้วย แม่อยู่กับเราอย่างนี้ เราก็บอกเขาว่าเราขอขมา การขอขมา มันเป็นการลดละกิเลสตัวเอง ลดละทิฏฐิมานะว่ากูเก่ง กูถูกอะไรอย่าง ... อ่านต่อ