เรื่องเรียบง่ายและธรรมดาที่เรียกว่าธรรมะ

“ธรรมะจริงๆ ง่ายมากเลย ง่ายเแบบเป็นเรื่องธรรมดาที่สุดเลย เป็นเรื่องใกล้ตัวที่สุด คือเรื่องของตัวเราเองนี่เอง เรื่องของกายเรื่องของใจนี่เอง ทีนี้เราไปวาดภาพธรรมะเอาไว้จนยุ่งเหยิง เราคิดว่าการปฏิบัติธรรมนั้นต้องทำอะไรที่เหนือธรรมดา แล้ววันหนึ่งจะได้สิ่งที่เหนือธรรมดา อันนั้นเข้าใจผิด

การปฏิบัติธรรมจริงๆ ก็คือการศึกษาธรรมะนั่นเอง ธรรมะก็คือกายกับใจ กายเรียกว่ารูปธรรม ใจเรียกว่านามธรรม ให้เราศึกษากาย ศึกษาใจ ศึกษาไปเรื่อย ตามดูว่าความเป็นจริงของกายเป็นยังไง ความเป็นจริงของใจเป็นยังไง ตัวความเป็นจริงนั่นแหละ ตัวธรรมะ ถ้าเข้าใจความเป็นจริงของกายของใจ ก็คือเข้าถึงธรรมะ

ถ้าวันใดเข้าใจธรรมะแล้ว เห็นว่ากายกับใจไม่ใช่ตัวเรา อันนี้แหละที่เรียกว่ามีดวงตาเห็นธรรม พระโสดาบันมีดวงตาเห็นธรรม คือได้เห็นความจริงว่ากายกับใจไม่ใช่เรา ตัวเราไม่มี…”

เห็นทุกข์ก็จะเห็นธรรม

เห็นทุกข์ก็จะเห็นธรรม

เรื่องธรรมดานะ ท่านอายุมากแล้ว มีชีวิตอยู่ อายุเยอะๆ ไม่สบายนะ ร่างกายช่วยตัวเองไม่ได้ มีแต่เรื่องเจ็บตัวตลอด ไม่ใช่ชีวิตเป็นของวิเศษวิโสหรอก ในส่วนตัวท่าน ท่านสบายของท่านอยู่แล้ว เพราะความดีท่านทำมาเยอะแล้ว ที่ว้าวุ่นใจคือพวกเราเอง เราไม่มั่นใจในความดีขอ ...
อ่านต่อ
“ทุกข์” ในศาสนาพุทธ

“ทุกข์” ในศาสนาพุทธ

พระพุทธเจ้าตรัสถึงสิ่งซึ่งเป็นไปได้ยากหลายอย่าง เช่น การได้เกิดเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์อย่างพวกเรานั้นยาก เกิดมาแล้ว จะได้พบสัตบุรุษคือคนดีคนมีศีลมีธรรมก็เป็นไปได้ยาก พบแล้ว จะมีศรัทธาเข้าใกล้ก็ยาก เข้าใกล้แล้วจะได้ฟังธรรมก็ยาก ได้ฟัง ธรรมแล้วจะปฏิบัติธรรมให้ ...
อ่านต่อ
อริยสัจแห่งจิต... หลวงปู่ดูลย์ อตุโล

อริยสัจแห่งจิต… หลวงปู่ดูลย์ อตุโล

ก่อนที่หลวงพ่อจะเจอหลวงปู่ดูลย์ เคยไปอ่านหนังสือของหลวงปู่แหวน ซึ่งวัดสัมพันธวงศ์เขาพิมพ์ เขาเหลือที่อยู่หน่อยหนึ่งเขาก็เอาธรรมะอริยสัจแห่งจิตของหลวงปู่ดูลย์ไปลงไว้ ตอนนั้นท่านใช้ชื่อพระรัตนากรวิสุทธิ์ ไปดูแล้ว โอ้ เห็นแล้วน่าทึ่งนะ ท่านบอกว่า จิตที่ส่งออ ...
อ่านต่อ

“ยากมาก ที่คนๆ หนึ่งจะสามารถเข้าสู่ทางสายกลางนี้ได้ ถ้าไม่ได้เคยได้ยินได้ฟังธรรมของพระพุทธเจ้า จะไม่รู้ว่าตรงนี้เป็นของสำคัญ

ปฐมเทศนา คือธรรมจักรกัปปวัฒนสูตร พระพุทธเจ้าเริ่มต้นจากบอกว่า มีสิ่งสองสิ่ง ที่บรรพชิตหรือผู้ปฏิบัติไม่ควรเอา สองสิ่งนั้น อันหนึ่งก็คือ กามสุขัลลิกานุโยค การปล่อยตัวปล่อยใจตามกิเลส ก็คือหลงไปนั่นเอง ไปดูรูป แล้วก็หลงกับรูป ไปฟังเสียงก็หลงกับเสียง ไปดมกลิ่นไปลิ้มรส ไปรู้สัมผัสทางกายก็หลงออกไปข้างนอกหมด ไปรู้อารมณ์ทางใจก็หลงทางใจ หลงคิดหลงนึกหลงปรุงหลงแต่งไป อันนี้เป็นเรียกว่าตามกิเลสไป เรียกว่า กามสุขัลลิกานุโยค ผู้ปฏิบัติไม่ควรทำ

อันที่สองที่ผู้ปฏิบัติไม่ควรทำ ชื่อ อัตตกิลมถานุโยค การทำกายทำใจให้ลำบาก ผิดธรรมดา กายกับใจนั้นลำบากอยู่แล้ว ทุกข์อยู่แล้วโดยธรรมชาติธรรมดา เราต้องการเห็นตรงนี้ แต่ว่าพอเราลงมือปฏิบัติ เราไปแกล้งทำให้มันเครียดมากกว่าเก่า ร่างกายก็แข็งๆ ทือๆ จิตใจก็ถูกกดเอาไว้นิ่งๆ ไม่สบาย เป็นการทรมานตัวเอง บังคับกายบังคับใจมากไป

สองสิ่งนี้แหละที่ไม่ควรทำ อันหนึ่งคือเผลอไป อันหนึ่งคือเพ่งเอาไว้ ถ้าไม่เผลอ ถ้าไม่เพ่ง ใจเราจะเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน เราต้องมาพัฒนาใจ ให้รู้สึกตัวขึ้นมาให้ได้”

พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๓ พฤษภาคม ๒๕๖๐ (600513B)

หลักปฏิบัติสำหรับผู้เริ่มต้น
ช่วงนี้คนที่มาใหม่ๆ มีเยอะ หลายคนหลวงพ่อไม่เคยเห็นหน้า ที่มาใหม่ๆ นี่ ส่วนใหญ่ฟังซีดี ดูยูทูป (youtube) มา แถมภาวนาได้ด้วย จำนวนมากเลยที่มาครั้งแรก มาด้วยความมั่นใจ มาส่งการบ้านด้วยความมั่นใจ เข้าใจว่าพระพุทธเจ้าสอนอะไร อาศัยเคล็ดลับที่หลวงพ่อสอนให้พวกเราหัดเจริญสติ หัดเจริญไปเรื่อยนะ ได้สติ ได้ศีล ได้สมาธิ ได้ปัญญาขึ้นมา แล้วก็เริ่มรู้ว่าพระพุทธเจ้าสอนอะไร รู้แล้วก็เกิดความมั่นใจ เส้นทางที่ท่านให้ไว้นี่ดีจริงๆ ควรจะเดินตาม มีศรัทธาขึ้นมา พากเพียรปฏิบัติ บางคนมาขอบคุณหลวงพ่อ ไม่สงสัย ได้ฟั ...
อ่านต่อ
การเตรียมใจภาวนา
เราค่อยๆ พัฒนาคุณธรรมขึ้นในใจของเรา ไม่มีอะไรดีเท่าธรรมะเลย เรามีธรรมะแล้วตัวเรามีความสุข คนรอบๆ ตัวเรา เขาก็มีความสุขด้วย ความสุขนี่มันจะเผื่อแผ่ออกไป มันจะล้นออกไป อย่างคนที่ตัวเองยังขาดนี่ให้คนอื่นยาก สมมุติใจเราเต็มไปด้วยความทุกข์ เราจะมาสัพเพสัตตาฯ สัตว์ทั้งหลายจงเป็นสุขเถิดได้ไหม หิวข้าวมากเลยนะ เห็นไก่ป่าเดินมา สัพเพสัตตาฯ จงเป็นสุขเถิด ตัวไหนถึงฆาตขอให้มา แต่ถ้าใจที่เต็มไปด้วยความสุข เต็มไปด้วยความเมตตา มันเต็มอิ่มนะ ไม่หิว ถ้าหิวก็ยังเบียดเบียนคนอื่นอีก ใจที่มันมีธรรมะนะ มันเต็มอิ่มอยูใ ...
อ่านต่อ
แด่เธอผู้มาใหม่: เรื่องเรียบง่ายและธรรมดาที่เรียกว่าธรรมะ
เป็นการยากที่เราจะเห็นได้ว่า ธรรมะเป็นเรื่องเรียบง่ายและธรรมดาที่สุด เพราะภาพลักษณ์ของศาสนา หรือของธรรมะ ที่เรารู้จักนั้น ดูอย่างไรก็ไม่ธรรมดาเลย เริ่มตั้งแต่ภาษาที่ใช้ เต็มไปด้วยภาษาบาลี มีศัพท์ที่มีความหมายเฉพาะมากมาย แค่ทำความเข้าใจศัพท์ก็ยากนักหนาแล้ว พอรู้ศัพท์แล้วลงมือศึกษาตำราจริงๆ ก็พบความยากอีก คือธรรมะที่พระพุทธเจ้าทรงสอนไว้มีมากเหลือเกิน และตำราที่พระรุ่นหลังลงมาท่านเขียนไว้ ก็มีอีกมากมาย บางท่านพอใจที่จะลงมือปฏิบัติ ก็มีปัญหาอีกว่า สำนักปฏิบัติมีมากมาย ทุกสำนักบอกว่าแนวทางของตน ...
อ่านต่อ

ติดต่อขอรับสื่อธรรมในรูปแบบซีดีและหนังสือได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย

หนังสือและซีดีพระธรรมเทศนาของหลวงพ่อปราโมทย์ แจกจ่ายให้กับผู้สนใจโดยไม่มีค่าใช้จ่าย โดยผู้สนใจสามารถรับสื่อธรรมได้ที่วัดสวนสันติธรรม ในวันที่มีการแสดงธรรม หรือจุดแจกสื่อธรรมต่างๆ ทั่วประเทศ หรือหากไม่สะดวกไปรับตามจุดแจกต่างๆ สามารถขอรับทางไปรษณีย์ได้จากมูลนิธิสื่อธรรมหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช

mp3 พระธรรมเทศนาล่าสุด

แผ่นที่ ๗๑ *ซีดียังไม่ออก

แผ่นที่ ๗๑ *ซีดียังไม่ออก

พวกเราต้องรีบขวนขวายเรียนนะ เราฟังธรรมกันมากแล้ว แต่ทำไมบางคนมันภาวนาไม่ได้สักที ก็ต้องไปดูตัวเอง บางคนมีปัญหาค้างคาใจ แ ...
เพิ่มเติม
แผ่นที่ ๗๐

แผ่นที่ ๗๐

หัดรู้สึกบ่อยๆ แล้วเราจะรู้ความจริงของมัน ความจริงก็คือ ตัวเราไม่มี การค้นพบว่าตัวเราไม่มี เป็นประโยชน์มาก บางคนตกใจ อุต ...
เพิ่มเติม
แผ่นที่ ๖๙

แผ่นที่ ๖๙

"อะไรที่เป็นหน้าที่ต้องทำนะ ไม่เช่นนั้นเราจะตำหนิตัวเองทีหลัง การที่เราทำหน้าที่ มันจะมีความอิ่มอกอิ่มใจขึ้นมา มันจะได้ส ...
เพิ่มเติม
นอกสถานที่ ๑๘

นอกสถานที่ ๑๘

เมื่อไรรู้ทุกข์แจ่มแจ้ง สมุทัยคือตัณหาจะไม่เกิดอีก ถูกละอัตโนมัติ นิพพานจะปรากฏขึ้นต่อหน้าต่อตา อริยมรรคจะเกิดขึ้นในขณะน ...
เพิ่มเติม
นอกสถานที่ ๑๗

นอกสถานที่ ๑๗

"นักปฏิบัติกับคนหลงโลกนั้นไม่เหมือนกัน คนหลงโลกก็จะคอยดู เมื่อไรมีวันหยุด หาทางหยุดงาน จะได้ไปเที่ยว เที่ยวโน่นเที่ยวนี่ ...
เพิ่มเติม
นอกสถานที่ ๑๖

นอกสถานที่ ๑๖

การที่เราจะเจริญปัญญา มีสติ รู้กาย รู้ใจตามความเป็นจริง รู้บ่อยๆ รู้เนืองๆ รู้ด้วยใจที่ตั้งมั่น ใจเป็นกลาง ไม่เข้าไปแทรก ...
เพิ่มเติม
  • 600604B สวนสันติธรรม ๗๑ 4 มิ.ย. 60 B
    "จุดสำคัญอยู่ที่ใจ รู้เท่าทันใจของเรา ใจมันถูกกิเลสหลอกอยู่ตลอดเวลา มันจะให้อยากโน่นอยากนี่เรื่อยๆ ความอยากเรียกว่าตัณหา ทำให้เกิดภพ ภพก็คือการทำงานของจิต อย่างเราปรุงราคะขึ้นมา เราก็สร้างภพของเปรตขึ้นมา เราปรุงโทสะ ร่างกายเราเป็นมนุษย์ เราสร้างภพของสัตว์นรกขึ้นมา เราใจลอย ร่างกายเราเป็นมนุษย์ แต่เราปรุงภพของสัตว์เดรัจฉาน ตัณหาความอยาก จะทำให้เกิดสร้างภ […]
  • 600604A สวนสันติธรรม ๗๑ 4 มิ.ย. 60 A
    "การภาวนาไม่ได้ภาวนาเพื่อสนองกิเลส เราภาวนาเพื่อแผดเผากิเลส เรียกว่า อาตาปี - มีความเพียรแผดเผากิเลสอยู่ มีสตินี่แหละ คอยรู้ทัน จิตใจ กิเลสมันอยู่ที่ไหน อยู่ในใจเรา ถ้าเราภาวนาเพราะว่าเราโลภ เราก็รู้ทัน ภาวนาแล้วเราหงุดหงิด เราก็รู้ทัน ภาวนาแล้วใจลอยไป ฟุ้งๆ ไป ก็รู้ทัน ภาวนาแล้วจิตสงบแล้วพอใจในความสงบ นี่เป็นราคะละเอียด ก็รู้ทันอีก เราจะไม่ตกเป็นเหยื่อ […]
  • 600603B สวนสันติธรรม ๗๑ 3 มิ.ย. 60 B
    "หายใจไว้ อย่าหายใจทิ้งเปล่าๆ เราหายใจอยู่ทั้งวันอยู่แล้ว หายใจแล้วมีสติไป ได้กำไร หายใจแล้ว ใจลอยไป หายใจทิ้งเปล่าๆ ขาดทุน เพราะทุกคราวที่หายใจ ชีวิตลดลงเรื่อยๆ ละ อย่างเรามีเวลานิดๆหน่อยๆระหว่างนั่งรอหลวงพ่อ เราก็นั่งหายใจไป หรือ พุทโธไป มีสติ เห็นร่างกายหายใจ ใจเป็นคนดู ค่อยๆ ดูไปเรื่อยๆ แล้วเราก็รู้สึกขึ้นมา ร่างกายที่หายใจอยู่ ไม่ใช่ตัวเราหรอก เป็น […]
  • 600603A สวนสันติธรรม ๗๑ 3 มิ.ย. 60 A
    "จุดตั้งต้นของการปฏิบัติ อยู่ที่ความรู้สึกตัว คือความมีสติอยู่ทุกๆ อิริยาบท จะยืน เดิน นั่ง นอน ก็มีสติ จะหายใจออก หายใจเข้า ก็มีสติ จะเคลื่อนไหว จะหยุดนิ่ง ก็มีสติ มีความสุข ก็มีสติ มีความทุกข์ มีความรู้สึกเฉยๆ ก็มีสติ จิตเป็นกุศล ก็มีสติ จิตเป็นอกุศล โลภ โกรธ หลง ขึ้นมา ก็มีสติ สติเป็นตัวรู้ทันว่ามีอะไรเกิดขึ้นในกายในใจ รู้สึกตัวไว้เรื่อยๆ มีอะไรเกิดข […]
  • 600528B สวนสันติธรรม ๗๑ 28 พ.ค. 60 B
    “สภาวะจิตของคนที่หัดใหม่ๆ จิตจะเป็น 3 ลักษณะ อันแรก มันหลงไป หรือใจลอยไป อันที่สอง รู้ว่าหลง รู้ว่าใจลอย อันที่สาม มันจะเริ่มบังคับ มันกลัวจะใจลอยอีก ก็เลยบังคับไว้ มันจะแน่นๆ ขึ้นมา คนซึ่งไม่ภาวนานะ จิตจะมีลักษณะอันเดียว คือ หลง หลง หลง หลงไปเรื่อยๆ หลงตั้งแต่ตื่นจนหลับ หลงทั้งวัน มาหัดภาวนาใหม่ๆ จะมี 3 ลักษณะ หลงไปแล้วรู้ แล้วก็เพ่งเอาไว้ บังคับเอาไว้ ต่อไ […]

วิดีโอพระธรรมเทศนา

“หลักของการปฏิบัติที่จะให้เกิดสติปัญญาแท้ๆ เกิดมรรคเกิดผลได้ มีไม่มากหรอก จำหลักสั้นๆ ไว้นิดเดียว
ให้เรามีสติ รู้กาย รู้ใจ ตามความเป็นจริง ด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง

หลวงพ่อไปรวบรวมหลักของการทำวิปัสสนากรรมฐานนะ ย่อลงมาเหลือเท่านี้เอง ถ้าพูดให้ถูกๆ ก็มีสติรู้รูป รู้นาม ตามความเป็นจริง ด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง รูปธรรมนามธรรมนั่นเอง เรียนรู้รูปธรรมนามธรรมที่ประกอบกันเป็นตัวเรา ไม่ต้องไปดูกายคนอื่นนะ ดูอยู่ในรูปของตัวเอง ดูอยู่ในความรู้สึกนึกคิดของตัวเอง ไม่ต้องไปดูที่อื่นหรอก”

ส่วนหนึ่งของพระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วันที่ ๑๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๓
จากซีดีแสดงธรรม ณ วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๓๗ ไฟล์ 531010A

ธรรมบรรยายและฆราวาสธรรมโดยผู้ช่วยสอนของหลวงพ่อ

“ธรรมะของพระพุทธเจ้างดงามในเบื้องต้น งดงามในท่ามกลาง งดงามในที่สุด ไพเราะจับอกจับใจ ยิ่งเราศึกษาปฏิบัติจะพบว่า ความทุกข์กระเด็นหายไปจากใจเราอย่างอัศจรรย์ที่สุดเลยท่านสอนให้เราช่วยตัวเอง ไม่ต้องร้องขอให้ใครมาช่วย ไม่ได้สอนให้พึ่งพาผู้อื่นสิ่งอื่น ท่านให้เรามีสรณะคือพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เป็นที่พึ่ง แต่ที่พึ่งไม่ใช่แปลว่าท่านจะมาช่วย เราให้พ้นทุกข์ แต่ท่านเป็นแบบอย่างของผู้พ้นทุกข์
ท่านสอนทางพ้นทุกข์ที่ท่านเดินมาแล้ว ท่านทําได้แค่นั้นเอง ที่เหลือเราต้องทํา ต้องปฏิบัติเอาเอง
ทางที่ท่านสอนนั้นชัดเจน ไม่มีอะไรที่คลุมเครือ ไม่มีอะไรที่ จะต้องสงสัยเลย ขอให้ลงมือทําให้ถูกเท่านั้นเอง ซึ่งมีสองอย่าง อย่างแรกทําให้ถูกทาง อย่างที่สองทําให้สมควรกับธรรม ไม่ใช่ทํา นิดๆ หน่อยๆ หลายคนใจร้อน สะสมกิเลสมานับเวลาไม่ถ้วน พอมาภาวนา ๓ เดือน อยากบรรลุธรรมแล้ว
ธรรมะนั้นต้องปฏิบัติให้ถูกทาง เมื่อถูกแล้วก็ต้องขยัน ทำบ้างเล่นบ้างมันก็ได้แต่ธรรมะถูๆ ไถๆ ไปวันหนึ่งๆ ถ้าอยากฝึกจนจิตใจเราเข้าถึงฝั่ง พ้นทุกข์ แล้วไม่ต้องตะเกียกตะกายต่อไป จะต้องสู้ตาย มันไม่เหลือวิสัยที่คนธรรมดาๆ อย่างพวกเราจะทําได้ มันเหลือวิสัยเฉพาะคนที่ไม่รู้ทาง ดิ้นรนแทบตายเหนื่อยแทบตายก็ ได้แค่นั้นแหละ”

หนังสืออริยสัจเพื่อความพ้นทุกข์  เรื่อง “มรรค คือ ทางสายเดียวเพื่อความพ้นทุกข์”
จากพระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช แผ่นที่ ๔๓ วันที่ ๗ มกราคม ๒๕๕๕ (550107)

X