ฆราวาสธรรม ธรรมะจากนักปฏิบัติ ด้วยวิธีเจริญสติ

lotus smallติดตามไฟล์เสียงหมวดฆราวาสธรรมได้อีกช่องทางหนึ่งผ่าน podcast ฆราวาสธรรม โดยคลิก Subscribe ผ่าน iTunes Store โดยคลิกที่รูปดอกบัว หรือผ่าน RSS Feed โดยใช้ feed address http://karavas.libsyn.com/ajahnเมื่อ subscribe หรือ save RSS Feed เก็บไว้แล้ว โปรแกรมจะแจ้งเตือนอัตโนมัติเมื่อมีไฟล์ใหม่

 

อาจารย์สุรวัฒน์ เสรีวิวัฒนา

เวลาที่รู้สึกร่างกายหายใจ ให้รู้สึกแบบรู้สึกกว้างๆ ทั่วๆ
รู้สึกโดยไม่ต้องน้อมจิตจดจ่อลงไปที่ปลายจมูก
ที่ลมหายใจ ที่ท้องพองยุบ หรือที่จุดใดจุดหนึ่ง

เมื่อหัดรู้สึกร่างกายหายใจอยู่
บางขณะจิตอาจไหลไปที่จดจ่อที่ปลายจมูกเองตามความเคยชิน
ก็ให้รู้ว่าจิตไหลไปที่ปลายจมูก
ไม่ต้องฝืน ไม่ต้องดึงจิตออกมา ให้แค่รู้ว่าจิตไหลไปเท่านั้น
แล้วจิตที่ไหลไปจดจ่อตรงปลายจมูกจะดับไปเอง
ถ้าไม่ดับก็แค่รู้ต่อไปหรือจะน้อมกลับมา
เริ่มรู้ร่างกายหายใจใหม่ก็ได้

การที่จิตไหลไปจดจ่อที่ใดที่หนึ่ง
แล้วเรารู้ว่าจิตไหลไปจดจ่อ แต่จิตที่ไหลไปไม่ดับ
ถ้าเรามีสติปล่อยให้จิตจดจ่อต่อไปสบายๆ
ไม่เพ่งจ้องจนเคร่งเครียด แล้วก็รู้อย่างนั้นไปเรื่อยๆ
จนจิตสามารถจดจ่ออยู่ได้เองนานๆ ไม่เคลิ้มไป
จิตจะค่อยๆเข้าสู่ความสงบเอง
หากเป็นแบบนี้ก็จะเป็นการทำสมถะ
ซึ่งมีประโยชน์ในการทำให้จิตได้พักและมีกำลัง
ใครสามารถทำสมถะได้ก็ควรทำตามสมควร
เพื่อให้จิตได้พักและมีกำลัง
แต่อย่าติดหรือพอใจแค่ความสงบ
เพราะจะเดินปัญญาต่อไม่ได้

ในทำนองเดียวกัน
เมื่อหัดรู้สึกร่างกายหายใจ
นอกจากจิตจะไหลไปจดจ่อที่ปลายจมูกแล้ว
บางขณะจิตจะไหลไปจดจ่อที่ลมหายใจบ้าง
ไหลไปจดจ่อที่ท้องพองยุบบ้าง ไหลไปคิดบ้าง
ไหลไปได้ฟังเสียงบ้าง ไหลไปหาอารมณ์อื่นบ้าง
ซึ่งเมื่อจิตไหลไปแล้ว ก็ให้รู้ว่าจิตไหลไป
ถ้ารู้ทันจิตไหลไปได้ จิตที่ไหลจะดับไป
แล้วจะกลับมารู้ร่างกายหายใจได้ใหม่เอง
หรือถ้ารู้ทันแล้ว จิตที่ไหลไปไม่ดับ
ก็สามารถน้อมจิตให้กลับมารู้ร่างกายหายใจใหม่
เหมือนเป็นการล้มกระดานเริ่มนับหนึ่งใหม่นั่นเอง

ทีนี้พอหัดรู้ร่างกายหายใจไปบ้าง รู้ทันจิตที่ไหลไปบ้าง
จิตก็จะมีกำลังตั้งมั่นมากขึ้น
จนรู้สึกได้ว่าร่างกายที่หายใจเป็นสิ่งหนึ่ง
จิตที่รู้ร่างกายหายใจเป็นอีกสิ่งหนึ่ง
ตรงนี้แหละที่จะเป็นการเริ่มแยกกายแยกจิต (แยกขันธ์) ได้เอง
เป็นจุดตั้งต้นที่จะทำวิปัสสนาต่อไป

สำหรับการทำรูปแบบนั้น
ไม่ว่าจะเป็นอานาปานสติหรือรูปแบบอื่นๆ
เช่นเดินจงกรม สวดมนต์ ก็จะมีหลักเหมือนๆ กัน
สามารถทำได้ทั้งเป็นการฝึกสติรู้กายใจ
ทำสมถะให้จิตสงบ หรือทำเป็นวิปัสสนา
เห็นไตรลักษณ์ของกายใจก็ได้
แล้วแต่ว่าในขณะนั้นเราเห็นสมควรทำรูปแบบอย่างไร
หรือแล้วแต่ว่าขณะนั้นจิตจะดำเนินไปอย่างไรได้
ที่สำคัญคืออย่าฝืนให้จิตเป็นอย่างที่ต้องการ
ถ้าจิตจะแค่รู้สึกร่างกายหายใจก็ให้รู้ไป
ถ้าจิตจะไหลไปก็ให้รู้ทัน (อย่าบังคับไม่ให้ไหลไป)
ถ้าจิตจะเป็นสมถะก็ให้มีสติทำสมถะไป
ถ้าจิตจะตั้งมั่นรู้กายรู้ใจเป็นไตรลักษณ์ก็ให้ทำวิปัสสนาไป
เสร็จจากการทำตามรูปแบบแล้ว
ก็ให้ออกมามีสติรู้กายรู้ใจในชีวิตประวันต่อไปอีก

ปฏิบัติแบบนี้ให้ได้ทุกวัน
สติปัญญาก็จะเจริญขึ้นจนแจ้งอริยสัจได้ในที่สุด.

สุรวัฒน์ เสรีวิวัฒนา
... อ่านต่อSee Less

3 weeks ago

Tum Thitisak, Thichawadee Pinkaew and 23 others like this

View previous comments

สายสวาสดิ์ โชติรสนิรมิตขอเรียนถามอาจารย์ค่ะ เวลาจิตมันรู้ว่าจะเผชิญทุกข์มันจะหลบเข้ามาแน่น อยู่ข้างในค่ะเหมือนมันหนีทุกข์ ควรทำยังไงดีคะขอบคุณค่ะ3 weeks ago   ·  2
Ksimplify Simplifyแล้วอาจารย์หลับตาไหมคะ หลายครั้งหนูอยากหลับตา แต่พอหลับตาสักพัก แล้วมันเหมือนมุดลงไปในอะไรสักอย่างค่ะ ซึ่งบางทีมันก็สบายดี แต่คิดเองว่าอย่างนี้ไม่น่าถูกน่ะค่ะ ควรทำอย่างไรคะ3 weeks ago
ฉลอง กลมลครขอบคุณครับใครมีข้อธรรม ดีฯก็แลกเปลียนครับ3 weeks ago
Kittanes Payatchaiyakarnอ่านแล้ว ชอบมากเลยครับ อาจารย์ ขอบคุณครับ เป็นการเน้นหลักให้ผมอีกครั้งด้วยครับ3 weeks ago
Wathit Sathirathanakornสาธุครับ3 weeks ago   ·  1
Sa Boonnisa3 weeks ago   ·  1
Pichan Panwichartkul_/\_ สาธุ ขอแชร์นะครับ3 weeks ago
ณัฐวรรณ ธนะสูตรสาธุๆๆค่ะ3 weeks ago
Tip Furnitureกราบขอบพระคุณคร้า3 weeks ago
Porntipa Jirapitayavejสาธุ สาธุ สาธุค่ะอาจารย์สุรวัฒน์ เสรีวิวัฒนา3 weeks ago
Nopporn Sandhiขอบคุณครับ :-)3 weeks ago
อำไภพล เปลี่ยนประสิทธิ์ผมชอบทำแบบลืมตาครับ3 weeks ago
Su Chaสาธุค่ะ3 weeks ago
Payaotaksin Taskingสาธุค่ะ3 weeks ago
Janyapravee Komonwiphatสาธุค่ะ3 weeks ago
Rutjana Johnsonสาธุค่ะ4 days ago
Rungnapa Suttisakpakdeeสาธุ ขออนุญาตแชร์ค่ะ3 weeks ago
Tokgatoy Toyขออนุญาติแชร์ค่ะ3 weeks ago
Nai Athikanสาธุค่ะ3 weeks ago
Kwannop Kornsritipaสาธุครับ อาจารย์3 weeks ago   ·  1
Nutpracha Jarutdomrongnitอนุโมทนาสาธุสาธุสาธุครับ1 week ago
Ksimplify Simplifyขอบพระคุณค่ะอาจารย์ 🙇🙇🙇3 weeks ago
Jinny Jungสาธุ สาธุ สาธุ3 weeks ago   ·  1
Orawan Samrejsuk🙏🙏🙏3 weeks ago

Comment on Facebook

รายการหนังสือและถอดเสียงธรรมะ อาจารย์สุรวัฒน์ เสรีวิวัฒนา

ถอดเสียงธรรมะ บ้านจิตสบาย อ.สุรวัฒน์ 9 มิ.ย. 55

นับหนึ่ง

บันทึกดูจิต ตอน จิตเห็นจิต

บันทึกดูจิต ตอน ระลึกรู้ ระลึกชอบ

บันทึกดูจิต ตอน หัดรู้ หัดดู

ฝึกสติ-รู้สึกตัว ธรรมไม่ยาก

ฝึกสติให้จิตตั้งมั่น ฝึกสติให้เกิดปัญญา

รู้ ตื่น เบิกบาน ระหว่างวัน

วิถีแห่งความสุข

แค่ดูก็รู้แจ้ง

ไฟล์เสียงล่าสุด อาจารย์สุรวัฒน์ เสรีวิวัฒนา

คลิกที่นี่เพื่อดูไฟล์เสียงทั้งหมดของ อ.สุรวัฒน์

ไฟล์เสียงล่าสุด ทันตแพทย์ณัฏฐ์ ศรีวชิรวัฒน์

คลิกที่นี่เพื่อดูไฟล์เสียงทั้งหมดของ คุณหมอณัฏฐ์

ไฟล์เสียงล่าสุด คุณมาลี ปาละวงศ์

คลิกที่นี่เพื่อดูไฟล์เสียงทั้งหมดของ คุณมาลี

ไฟล์เสียงล่าสุด คุณประสาน พุทธกุลสมศิริ

คลิกที่นี่เพื่อดูไฟล์เสียงทั้งหมดของ คุณประสาน

ไฟล์เสียงล่าสุด น.สพ. ธนุสรณ์ ภควัมบดี (คุณหมอม่อน)

คลิกที่นี่เพื่อดูไฟล์เสียงทั้งหมดของ คุณหมอม่อน