ฆราวาสธรรม ธรรมะจากนักปฏิบัติ ด้วยวิธีเจริญสติ

lotus smallติดตามไฟล์เสียงหมวดฆราวาสธรรมได้อีกช่องทางหนึ่งผ่าน podcast ฆราวาสธรรม โดยคลิก Subscribe ผ่าน iTunes Store โดยคลิกที่รูปดอกบัว หรือผ่าน RSS Feed โดยใช้ feed address http://karavas.libsyn.com/ajahn

เมื่อ subscribe หรือ save RSS Feed เก็บไว้แล้ว โปรแกรมจะแจ้งเตือนอัตโนมัติเมื่อมีไฟล์ใหม่

 

อาจารย์สุรวัฒน์ เสรีวิวัฒนา

ฝึกสติรู้กาย

ร่างกายคนเราย่อมต้องมีการเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา
ทั้งในขณะทำกิจกรรม ทำหน้าที่การงานต่างๆ
แม้กระทั่งขณะกำลังนั่งเฉยๆ ก็ตาม

แต่ร่างกายของเราเองนี่แหละ
ที่มักจะหายไปจากความรู้สึกของเราเอง
อย่างเวลาเดิน
เราก็มักจะเดินไปโดยไม่รู้สึกว่ามีร่างกายกำลังเดิน
หรืออย่างเวลาขับรถ
เราก็มักไม่รู้สึกว่ามีร่างกายกำลังนั่งขับรถ

แล้วทำไมขณะที่กำลังเดิน ขณะกำลังนั่งขับรถ ฯลฯ
เรามักไม่รู้สึกว่ามีร่างกายกำลังทำอะไรอยู่
ก็เพราะขณะนั้นจิตใจเราไม่ได้มีสติรู้อยู่ที่กาย
แต่จิตใจกำลังหลงไปอยู่ในโลกของความคิด
หรือหลงไปกับภาพที่ตามองเห็น เสียงที่หูได้ยิน
กลิ่นที่จมูกได้รับ ความร้อนเย็นอ่อนแข็งที่กายสัมผัสอยู่

คงนึกถึงลักษณะที่จิตหลงไปกับสิ่งต่างๆ กันได้ใช่ไหม
เมื่อเรานึกถึงลักษณะที่หลงไปแบบนั้นได้
เราก็สามารถฝึกสติด้วยการรู้กายได้
โดยในขณะทำกิจกรรมต่างๆ
ก็ให้ทำใจสบายๆ ให้มีความรู้สึกว่ามีร่างกายอยู่
อย่าเอาจิตไปจรดจ่อ จ้องไปที่จุดๆเดียว

อย่างเวลาเดินเราก็ให้มีความรู้สึกอยู่ว่า
มีร่างกายทั้งตัวกำลังเดิน
โดยจะรู้สึกว่ามีบางส่วนชัดกว่าส่วนอื่นๆ
เช่นรู้สึกว่ามีขากำลังก้าว ชัดกว่ามีแขนกำลังแกว่ง
หรือจะรู้สึกว่ามีแขนกำลังแกว่ง ชัดกว่ามีขากำลังก้าวก็ได้

ไม่ใช่รู้สึกว่ามีเฉพาะขากำลังก้าว
แต่ไม่รู้สึกเลยว่ามีแขนกำลังแกว่งอยู่
ถ้ารู้สึกแบบนี้ แสดงว่าเรายังรู้กายไม่ถูกต้อง
เพราะเป็นการเอาจิตจรดจ่อ จ้องไปที่ขาเพียงจุดเดียว

เมื่อเราทำความรู้สึกได้ว่ามีร่างกายกำลังเคลื่อนไหว
กำลังอยู่ในท่าทางหรือกำลังอยู่ในอิริยาบถใดแล้ว
เราก็ทำกิจกรรมนั้นไปด้วยรู้สึกไปสบายๆ

แล้วจะเกิดอะไรขึ้น?
ก็ไม่ได้จะเกิดอะไรแปลกไปจากความเป็นจริงหรอก
จะมีก็แค่เดี๋ยวก็รู้สึกว่ามีร่างกาย เดี๋ยวก็ลืมรู้สึกร่างกายไป
เพราะด้วยความที่จิตจะเคยชินกับการหลงไป
ไม่นานหลังจากที่เรารู้สึกว่ามีร่างกายอยู่
จิตก็จะหลงไปทางตา หู จมูก ลิ้น
กายสัมผัส และใจที่มีความนึกคิดขึ้น
ซึ่งเราก็ไม่รู้ด้วยซ้ำไปว่า
จิตมันหลงไปตอนไหนหลงไปเมื่อไหร่
มานึกได้อีกทีก็ต่อเมื่อ
จิตกลับมารู้สึกได้ใหม่ว่ามีร่างกายกำลังเคลื่อนไหว
หรือกลับมารู้สึกได้ใหม่ว่ามีร่างกายอยู่ในอิริยาบถใด

การที่เราแค่รู้สึกว่ามีร่างกาย แล้วมารู้อีกทีว่า
เมื่อกี้ร่างกายหายไปจากความรู้สึกตัวเอง สลับไปมาแค่นี้
หรือรู้กายแล้วก็ลืมกาย ลืมกายแล้วก็รู้กาย
สลับไปมาแค่นี้แหละคือ การฝึกสติรู้กาย

เมื่อฝึกสติรู้กายจนคุ้นเคยแล้ว
ต่อไปก็จะรู้ทันจิตได้เองด้วย
ตรงไหนที่ว่ารู้ทันจิตได้เอง ก็อย่างเช่น
ตรงชั่วขณะที่กลับมารู้สึกร่างกายได้ใหม่หลังจากลืมไป
ตรงขณะนั้นจะรู้สึกขึ้นมาได้ว่า เมื่อกี้จิตหลงไป
หรือเมื่อกี้จิตขาดสติในการรู้กายไป
และบางครั้งก็จะรู้ได้ด้วยว่า
เมื่อกี้จิตหลงไปมอง หลงไปฟัง หลงไปคิด ฯลฯ

เมื่อฝึกมากขึ้นไปอีก ก็จะค่อยๆ มีปัญญาเห็นว่า
ร่างกายไม่ใช่ตัวตน ไม่ใช่ตัวเราที่ถาวรตลอดไป
จิตใจก็ไม่ใช่ตัวตน ไม่ใช่ตัวเราที่ถาวรตลอดไป
มีแต่ร่างกายกับจิตใจที่ไม่เที่ยง
มีความเกิดขึ้นแล้วย่อมเสื่อมดับไปเป็นธรรมดา
เห็นอย่างนี้ซ้ำแล้วซ้ำอีก จนปัญญาเจริญขึ้น
ก็จะแจ้งมรรค ผล นิพพานไปตามลำดับ.

สุรวัฒน์ เสรีวิวัฒนา
... อ่านต่อSee Less

2 days ago

รายการหนังสือและถอดเสียงธรรมะ อาจารย์สุรวัฒน์ เสรีวิวัฒนา

ถอดเสียงธรรมะ บ้านจิตสบาย อ.สุรวัฒน์ 9 มิ.ย. 55

นับหนึ่ง

บันทึกดูจิต ตอน จิตเห็นจิต

บันทึกดูจิต ตอน ระลึกรู้ ระลึกชอบ

บันทึกดูจิต ตอน หัดรู้ หัดดู

ฝึกสติ-รู้สึกตัว ธรรมไม่ยาก

ฝึกสติให้จิตตั้งมั่น ฝึกสติให้เกิดปัญญา

รู้ ตื่น เบิกบาน ระหว่างวัน

วิถีแห่งความสุข

แค่ดูก็รู้แจ้ง

ไฟล์เสียงล่าสุด อาจารย์สุรวัฒน์ เสรีวิวัฒนา

คลิกที่นี่เพื่อดูไฟล์เสียงทั้งหมดของ อ.สุรวัฒน์

ไฟล์เสียงล่าสุด ทันตแพทย์ณัฏฐ์ ศรีวชิรวัฒน์

คลิกที่นี่เพื่อดูไฟล์เสียงทั้งหมดของ คุณหมอณัฏฐ์

ไฟล์เสียงล่าสุด คุณมาลี ปาละวงศ์

คลิกที่นี่เพื่อดูไฟล์เสียงทั้งหมดของ คุณมาลี

ไฟล์เสียงล่าสุด คุณประสาน พุทธกุลสมศิริ

คลิกที่นี่เพื่อดูไฟล์เสียงทั้งหมดของ คุณประสาน